cjamese  /-mé-/  cja|me|se  [FO]

  1. s.f. toc di vistiari che al cuvierç la part disore dal cuarp, par solit di tiessût lizêr e botonât par denantaes dîs al veve di cjatâsi in citât là dal nodâr. Al le subit a mudâsi: mude di fieste, cjamese blancje e scarpis lustris (Pieri Somede dai Marcs, La braide); e tirave fûr la blancjarie che e nulive di lavande: cjamese cui orlis a capis, bustinele, cotule sot, dut di tele di lin de plui fine (Pieri Somede dai Marcs, La Madone dai siet dolôrs); ce gust vistîsi di arlechin e cumò biade la ore si veve metût sù i bregons e la cjamese di mil colôrs (Spirt Anonim, Eracsam)
    Var. cjemese , cjimese
    Cfr. cuel1 , dacuel , fassete , manie1 , viertine , viertidure , cûr , daman1 , scovet , spalete , spalin , scovetin , spale , pieç , manighet , boton1 , asule , petorine , pedane , pugn
    1. cuantitât di robe che e sta dentri di chel toc di vistiari se si lu dopre tant che contignidôrun cjapiel di coculis (Giulio Andrea Pirona, Novo vocabolario friulano)
      Sin. cjapielade
  2. s.f. toc di vistiari intim, avonde lunc, metût sot di chei altris vistîts o par lâ a durmîagne Mie la Mate, e lave ator di gnot pal curtîl, cul feralut impiât, la cjamese blancje fin sul vues rabiôs, come une agane, incretade sul scrupul che tal scûr i strafuissin la sô robe (Maria Forte, I arcs)
  3. s.f. [TS] bot.com. rivistiment di ciertis pomis o plantis e v.i.la cjamese des nolis (Giulio Andrea Pirona, Ercole Carletti, Giovanni Battista Corgnali, Il Nuovo Pirona)
  4. s.f. [TS] tecn., edil. rivistiment cun funzion di protezion o isolament
    Sin. capot
  5. s.f. complès di membranis che a involucin il frutin te panze de mari e che a puedin restâi intor cuant che al nasi benandants a son oms e feminis che, pal fat di jessi nassûts cu la cjamese, a àn podês particolârs e ju doprin pal ben (Sandri Carrozzo, Friûl di Magance)
  6. s.f. sfuei blanc grant, pleât par tignî dentri altris sfueismetii une cjamese a chês cjartis, e scrivii parsore: "Documents antîcs" (Giulio Andrea Pirona, Novo vocabolario friulano)
    Cfr. cartele , cartolâr , cartelute
Polirematichis e espressions idiomatichis Proverbis:
  • a litigâ, un al reste in cjamese e chel altri biel nût
  • cui che al à la cjamese scuintiade che al stedi atent che no i colin i bregons
  • cui che al à pocje tele che al fasi curte la cjamese
  • cui che al file al à cjamese, cui che nol file ind à dôs
  • cui che al lavore al à une cjamese e cui che nol lavore ind à dôs
  • cui che le vuadagne al reste in cjamese, cui che le piert al reste nût
  • di sabide soreli benedet par suiâi la cjamese al puaret
  • e je prime la cjamese dal vistît
  • e vûl tele a fâ cjamesis
  • la piel e je ancjemò plui dongje de cjamese
  • magari in cjamese ma che al plasi
  • no bisugne mostrâi a dinissun la cjamese sporcje
  • prin viôt se tu âs la cjamese sporcje po scuintiije a di chei altris
Cul patrocini di
Universitât dal Friûl