sclet  /-è-/  sclet  [FO]

  1. adi., s.m. che, cui che nol dîs bausiis, che nol plate intenzions sintiments, che si mostre par ce che al è, che al acete e al mostre la veretât e v.i:  "Scusait se o soi sclete, ma bisugne che us disi dut ce che o pensi, aromai" (Carlo Sgorlon, Prime di sere); a cjalâ cuntun voli sclet e net si inacuarzisi che cuant che a fevelin di comunitât locâl, no san ben di ce che a vuelin fevelâ (Francesc Placerean, Pe unitât di glesie in Friûl); a mi, mi plasin lis cjossis scletis, che a si puedin cognossi pene si lis viôt (Pieri Piçul, Vieri e gnûf)
    Sin. franc , onest , sincîr , spontani , viert , clâr
  2. adi. sempliç, cence masse elaborazions, ornaments e v.i.:  un vistît sclet, cui colôrs suturnôs de puare nuvice che e jere stade (Maria Forte, La tiere di Lansing); i gustâs a jerin sclets ma boins che Mirco si lecave i dêts (Alan Brusini, Par stradis lungjis); a nassevin, si maridavin, a murivin tal lavôr, jenfri lis lôr fiestis scletis, tes lôr piçulis ligriis e grancj dolôrs (Dino Virgili, La aghe da pît la cleve)
    Sin. cast , sempliç , a la buine
    1. cence masse pretesis e cence masse formalitâts:  chel mont [de alte societât] che la Carla e bramave, par lui, puartât a sei sclet, al jere faturôs (Maria Forte, Cjase di Dalban); savint che al jere un predi sclet e umil, a vevin tante fede in lui (Antoni Beline, Pre Pitin)
  3. adi. che nol è stât messedât o mudât, che al à lis sôs cualitâts origjinâls o che nol à nuie altre dongje o in plui:  al bêf un cafè sclet (Pieri Çorut, Pronostic del 1828); o vin mangjât une mignestrine di fidelins, mieze ale di poleç, un panetin fof, che culì a clamin montassù, ma bevude aghe sclete (Arturo Feruglio, Viaç a Vignesie); voi che a passavin in cuatri e cuatri vot de ligrie plui sclete a la fumate plui penze (Antoni Beline, Pre Pitin)
    Sin. pûr2 , rût1
  4. adi. di azion, moviment e v.i., svelt, fuart, sigûr:  o viodevi Martin che al cjaminave daûr di me cul so pas sigûr e sclet di montagnâr (Carlo Sgorlon, Il dolfin)
    Sin. franc , svelt , sfrancjât
    1. pront, svelt tal fâ alc:  in chê volte no jerin cussì scletis / a smuçâ ca, e là par chei perdons (Ermes di Colorêt, I, 165); 'Sefut, cor sclet tel ort / e sot il mûr de cort / cjol sù de salvie… cor (Pieri Çorut, Cui se varès spietade?)
  5. av. in mût naturâl, spontani, cence dî bausiis e cence platâ nuie:  o vin simpri fevelât clâr e sclet, o vin cirût di smascarâ lis manovris pôc netis (Josef Marchet, Esam di cussience)
    Sin. clâr
    1. cun semplicitât, cun clarece, cun ordin:  o jeri masse fogât par rivâ a pensâ sclet (Gianluca Franco, Il solt di Arlunc)
  6. av. cun comoditât, facilitât, sveltece:  anzi, che par podê cjaminâ sclet, / jo foi vignût vistût cul urmisin (Ermes di Colorêt, I, 42)
    1. in curt, in pôc timp, daurman:  va plui sclet che tu pûs! (Giulio Andrea Pirona, Ercole Carletti, Giovanni Battista Corgnali, Il Nuovo Pirona)
Polirematichis e espressions idiomatichis
Cul patrocini di
Universitât dal Friûl