cjalçumit
/-ìt/
cjal|çu|mit
[CO]
-
s.m.
cui che di mistîr al spade purcits o purcitis o altris bestiis, che al dâ une man a curâ bestiis cence jessi veterinari, che in câs al fâs altris lavôrs cence vê buteghe, lant ator pes cjasis:
al era una volta un om che al faseva il cjalçumit e al spadava animâi (Popolâr - Giovanni Tavoschi, L'om che al faseva il cjalçumit e al spadava animâi e il leon - Racconti popolari friulani IV);
il cjalçumit al rive par uçâ fuarpis, curtìs, rasôrs, sesulis, falcets e comedâ ombrenis, scjaipulis […] (Pietro Biasatti, La flabe di Done Aquiline dal borc di Greçan);
al jere simpri a durmî cualchidun: puars che a levin a caritât, mistirants a cirî lavôr, cjalçumits, ombrenârs, stagnins, guis… (Pieri Menis, Il «trono» dal von)
Var. cjalçomit
Cfr. spadepurcits
, spadepurcitis
, gue
, stagnin
, leecitis
, ombrenâr
, cjastrin
-
s.m.
(fig., spres.)
miedi, soredut ciroic, bon di nuie
-
s.m.
(fig., spres.)
persone cun pocje abilitât tal lavorâ o tal fâ alc o pôc preseade, ancje tant che ofese gjeneriche:
"[…] chel cjalçumit di Gjigji che il folc lu trai!" (Arturo Feruglio, Un grop sul stomi)
Cfr. bintar
, sclapeçocs
Proverbis:
- cui che le à rote prin che al pai il cjalçumit
- un bon consei cjolilu ancje di un cjalçumit